Actueel waterbeeld
Actueel waterbeeld
Het waterbeeld in ons werkgebied geeft je informatie over de actuele stand van het water. Ook lees je hier eventuele bijzonderheden in het waterbeeld. Het actuele waterbeeld werken we regelmatig bij op basis van de laatste inzichten.
Het waterbeeld
(laatst bijgewerkt op 17 juni 2026)
Actueel waterbeeld – Alert op warmer en droger weer
De komende weken wordt het warmer en droger met een kleine kans op neerslag. Hierdoor zullen verdamping en neerslagtekort weer toenemen. Het neerslagtekort is door de afgelopen nattere weken iets afgenomen, maar zal dan weer toenemen. Er viel tussen de 56 en 107 mm neerslag. Daarmee is het landelijk neerslag tekort afgenomen van 120 naar 113 mm. In ons beheergebied zijn er grote verschillen, van 117 mm tot 72 mm. Het grootste neerslagtekort ligt ten westen van Nijkerk en Amersfoort en rond Renswoude en Veenendaal.
Oppervlaktewater
Door de neerslag is er een lichte verbetering in de waterstanden in ons beheergebied. De verwachting is dat dit door de komende periode van droog weer en hoge temperaturen zal veranderen. De droogval in de bovenlopen van enkele beken is nog steeds aanwezig. Dat is te zien bij de bovenlopen van onder andere de Schuitenbeek (Nijkerk/Putten), Hoevelakense Beek (bovenloop bij Voorthuizen), Barneveldse Beek (nabij Otterlo), Esvelderbeek (tussen Kootwijkerbroek en Stroe) en bij een aantal van de bovenlopen van de Oost-Veluwse beken (in de omgeving van Wenum).
Grondwater
De grondwaterstanden zijn over het gehele beheergebied verbeterd. In delen van de Noordelijke IJsselvallei (rond Hattem en Veessen) en de Gelderse Vallei, waar de grootste hoeveelheid neerslag is gevallen, laten grondwaterstanden een goed herstel zien. De verwachting is dat de komende droge periode opnieuw tot een daling van de grondwaterstanden zal leiden.
Onttrekkingsverbod oppervlaktewater
Per 12 juni 2026 geldt een onttrekkingsverbod voor oppervlaktewater op plekken waar geen water kan worden aangevoerd. Dit verbod is een voorzorgsmaatregel: het voorkomt dat sloten en beken te ver zakken, de waterkwaliteit snel achteruitgaat of er ecologische schade ontstaat. Wachten tot watergangen droogvallen of zuurstofproblemen zichtbaar worden, is vaak te laat.
Door het tijdelijk beperken van onttrekkingen blijft het beschikbare water langer in het gebied. Dat helpt om waterpeilen te stabiliseren, de doorstroming zo lang mogelijk op peil te houden en de sponswerking van bodem en natuur beter te benutten. Zo beschermen we de gezamenlijke basis waar landbouw, natuur, inwoners en andere gebruikers van afhankelijk zijn.
Monitoring waterstanden
Waterschap Vallei en Veluwe blijft de oppervlaktewaterpeilen en grondwaterstanden monitoren en blijft alert op mogelijke veranderingen. Rond 22 juni 2026 volgt een nieuw waterbeeld met informatie over de afgelopen week en de verwachting voor eind juni.
Vragen en antwoorden onttrekkingsverbod
Van wanneer tot wanneer is het oppervlaktewater onttrekkingsverbod - niet geldend voor inlaatgebieden - van kracht?
Met ingang van vrijdag 12 juni 2026, voor onbepaalde tijd.
Beoordeelt het waterschap de situatie tussentijds?
Ja, we monitoren doorlopend en het waterschap trekt het onttrekkingsverbod in als de situatie daar aanleiding toe geeft.
Waar geldt het oppervlaktewater onttrekkingsverbod – niet geldend voor inlaatgebieden?
Het onttrekkingsverbod geldt in alle gebieden waar het waterschap geen water kan inlaten vanuit de IJssel, de Nederrijn en de Randmeren.
Wat is een inlaatgebied?
Dat is een gebied waar we water van buitenaf kunnen aanvoeren met behulp van de pompen van de gemalen. We pompen dan het water onder andere uit de IJssel om sloten, vaarten en polders van voldoende water te voorzien. Dit helpt om verdroging van landbouwgrond en natuurgebieden te voorkomen.
Pompen jullie ook vanuit de Nederrijn (Grebbesluis) en de Randmeren?
Nee, Hier stroomt het water veelal vanzelf naar binnen omdat het buitenwater hoger staat dan de polderpeilen
Het onttrekkingsverbod geldt – vanwege het feit dat we hier dus rivierwater kunnen inlaten - niet voor de volgende gebieden en watergangen (zie ook de interactieve kaart)
a. De oppervlaktewaterlichamen in de volgende inlaatgebieden:
- Putterpolder;
- Polder Arkemheen;
- Bunschoterpolder;
- Eemnesserpolder;
- Polder Soest;
- Inlaatgebied Laak en Vathorst;
- Water stadskern Amersfoort (inclusief Flierbeek);
- Inlaatgebied Terwolde (stroomgebied van de Terwoldse-, Nijbroekse- en Grote Wetering);
- De Hoenwaard;
- Polder Hattem;
- Polder Oosterwolde-Oldebroek;
- Polder 't Goor Elburg, zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende kaart.
b. De oppervlaktewaterlichamen
- het Valleikanaal;
- de Heiligenbergerbeek/Woudenbergse Grift;
- de Eem;
- de Malewetering tot aan de stuw Bunschoterstraat in Hoogland;
- de Coelhorsterwetering tot aan de eerste stuw bij de Bunschoterstraat in Hoogland;
- de Arkervaart;
- de Zijdewetering/Krakerswijk,
zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende kaart.
c. De oppervlaktewaterlichamen het Apeldoorns Kanaal te Loenen, de Grift te Zuuk (gemeente Epe) en de Klaarbeek te Zuuk (gemeente Epe) voor zover het betreft het onttrekken van water voor infiltratie in de bodem ter bestrijding van de verdrogende effecten van het onttrekken van grondwater ten behoeve van de openbare drinkwatervoorziening.
d. Het onttrekken van water aan oppervlaktewaterlichamen ten behoeve van de brandbestrijding.
Geldt het onttrekkingsverbod ook voor industriële processen?
Ja, dit geldt voor iedereen, ook voor degenen die een vergunning hebben. Vergunninghouders zijn vanaf 10 juni per brief/mail geïnformeerd. Brandweer en Vitens zie hieronder.
Geldt het onttrekkingsverbod ook voor het onttrekken van grondwater?
Nee, het onttrekken van grondwater is toegestaan, mits je hiervoor een vergunning hebt of de onttrekking tijdig hebt gemeld.
Alle informatie hierover vind je op de pagina grondwater.
Geldt het onttrekkingsverbod ook voor de brandweer en drinkwaterbedrijven?
Nee, voor bluswater is er een uitzondering gemaakt, de brandweer mag te allen tijde voor een calamiteit (niet voor een oefening!) water gebruiken, maar er wordt wel gevraagd aan de brandweer om zich heen te kijken om het minst nadelige onttrekkingspunt in de omgeving te benutten.
Drinkwaterbedrijf Vitens put uit grondwater, maar kan in ons werkgebied bij Epe en Schalterberg de onttrekking compenseren met oppervlaktewater. Ook daar worden beperkingen opgelegd. Het waterschap heeft direct contact met Vitens waardoor snel schakelen mogelijk is. Daarom kan Vitens soms in overleg nog wel water onttrekken. (Drinkwater staat ook hoog in de verdringingsreeks en valt alleen al daarom laat uit.)
Waarom is een onttrekkingsverbod nodig?
Een onttrekkingsverbod is nodig om schade aan de natuur zoveel mogelijk te beperken en het waterpeil op niveau te houden.
Natuurgebieden kunnen verdrogen met verlies tot biodiversiteit tot gevolg en het is belangrijk om de waterpeilen op niveau te houden
- Lage waterstanden zijn schadelijk voor waterplanten en dieren die afhankelijk zijn van voldoende water.
- Een laag waterpeil is schadelijk voor de waterkwaliteit. Dit leidt tot hogere temperaturen in het water met zuurstoftekort en sterkere algengroei en meer vissen in nood.
- Een laag waterpeil is schadelijk voor oevers en keringen die kunnen verzakken en of uitdrogen.
Wanneer gaat het waterschap over op een onttrekkingsverbod?
Als de watervoorraad in een bepaald gebied gevaar loopt, is het waterschap genoodzaakt een onttrekkingsverbod in te stellen.
Geldt het onttrekkingsverbod ook voor beken en sprengen?
Dit geldt ook voor beken en sprengen met hun hoog ecologische waarde. Er mag überhaupt geen oppervlaktewater aan deze beken worden onttrokken.
Wat betekent een onttrekkingsverbod?
Agrariërs en anderen (bijvoorbeeld gebruikers van water voor bouwlocaties of groenvoorziening in gemeenten) mogen dan geen water meer onttrekken uit oppervlaktewater voor kunstmatige beregening. Het waterschap stelt het verbod alleen in als het strikt noodzakelijk is.
Wie neemt het besluit?
De directeur is gemandateerd door het dagelijks bestuur, het college van dijkgraaf en heemraden, om het besluit te nemen.
Maken jullie uitzonderingen?
Sommige waterschappen hebben bepaalde uitzonderingen. Zo was vorig jaar bij Rivierenland tussen 12:00 uur en 18:00 uur een uitzondering voor het koelen van stallen, fruit en het water geven aan vee. Hebben jullie ook zo'n uitzonderingsregel?
Nee, wij hebben niet een dergelijke uitzondering.
Controleren jullie ook op het onttrekkingsverbod? Zo ja, hoe?
Onze handhavers en gebiedsbeheerders rijden dagelijks door het gebied om te controleren.
Verwachten jullie ook een verbod op het oppompen van grondwater? Of is dat nog helemaal niet aan de orde?
Dat is nu niet aan de orde.
Op basis van welke gegevens bepalen jullie of een onttrekkingsverbod nodig is? En hoe monitoren jullie dat nu? Waar kijken jullie naar om te bepalen of het weer kan worden ingetrokken?
Allereerst wordt een onttrekkingsverbod uit oppervlaktewateren zonder aanvoermogelijkheid ingesteld op basis van metingen bij stuwen. Als de overstortende straal van een aantal stuwen naar nul gaat, is dat een signaal. De midden- en benedenlopen van de beken in de Gelderse Vallei zijn daar een belangrijk criterium voor. Maar alleen meten is onvoldoende. Expert judgement is zeer belangrijk, en daarbij wordt gebruik gemaakt van metingen van de waterstanden in oppervlaktewater, grondwater, de weersverwachting (data van KNMI) en ervaring van eerdere droge zomers. Het is een combinatie van veldwaarnemingen door beheerders en puntwaarnemingen in monitoringsystemen wat tot een waterbeeld wordt gemaakt met expert judgement.
Hoe monitoren jullie de waterstanden?
Monitoren gebeurt door de metingen en door veldbezoek.
Waar kijken jullie naar om te bepalen of het weer kan worden ingetrokken?
We kijken in het veld en naar de data. Drooggevallen beken moeten weer voldoende watervoerend zijn. Er moet dus weer water in de beken stromen. We kijken naar de peilen van het oppervlaktewater, dat moet op een voldoende streefniveau zijn. Ook kijken we naar KNMI-data. Kortom, ook hier speelt weer het expert judgement, dus de combinatie van veldwaarnemingen en peildata in onze oppervlaktewater- en grondwatermonitoringssystemen. Ervaring leert dat het onttrekkingsverbod echt wel een behoorlijk aantal maanden kan gelden. Een kortstondig herstel als gevolg van een of meer regenachtige dagen is mogelijk niet voldoende om het verbod in te trekken. Er moet zicht zijn op langdurige verbetering van de situatie.