Waterbewust gedrag
Waterbewust gedrag
Vanuit onze gezamenlijke zorg voor water en bodem, voor de huidige inwoners en voor toekomstige generaties, is het van belang te beseffen wat de impact van ons handelen is op onze waterbronnen. En omgekeerd te beseffen wat de impact kan zijn van waterextremen op inwoners en bedrijven. Dit vraagt om waterbewustzijn, maar beter nog om actief waterbewust gedrag. Want er verandert pas écht iets als mensen anders dóen en niet alleen anders dénken.
Bijdragen aan een gezond watersysteem
Een gezond watersysteem gaat over grondwater en oppervlaktewater, over kwaliteit en kwantiteit en over het gehele systeem, van oever, vegetatie, (water)bodem tot honderden meters onder onze voeten.
Een watersysteem is alleen gezond als het in balans is. Dit betekent dat het menselijk gebruik van water in verhouding is met wat het watersysteem aan kan. Door de opwarming van de aarde nemen de waterextremen toe, met enerzijds hevige regenbuien en anderzijds langere periodes met grote neerslagtekorten. De vraag naar water stijgt, terwijl de beschikbaarheid van (grond)water daalt. Het effect van grondwateronttrekking verschilt per gebied.
De waterkwaliteit van oppervlaktewater is matig tot slecht in bepaalde delen van het beheergebied. Dit geldt voor zowel de Kaderrichtlijn Water (KRW) als andere wateren. De KRW-doelen worden niet gehaald door verschillende redenen. Een belangrijk doel is daarom gezonde waterkwaliteit. De invloed van mensen op het realiseren van een gezond watersysteem is groot. Daarom is het overkoepelende doel van dit beleidsthema het verbeteren van de kwaliteit van het watersysteem en het verminderen van watergebruik.
Zelfredzaamheid bij waterextremen
Het vermogen van een mens om voor zichzelf en de omgeving te zorgen in geval van een extreme neerslag en een dijkdoorbraak.
Waterextremen komen steeds vaker voor. Te veel aan water door extreem natte periodes of flinke piekbuien. Maar ook watertekorten in periodes van lange of extreme droogte. De gevolgen van deze extremen zijn niet altijd “weg te engineeren”. Er zitten grenzen aan de maakbaarheid. Om die reden is het belangrijk dat ook inwoners, bedrijven en partners, los van de wettelijke taken en verantwoordelijkheden van het waterschap, ook zélf bijdragen aan het verkleinen van de impact van waterextremen. Zo helpen ze om schade en risico’s te beperken.
Het is belangrijk dat juist op kwetsbare locaties de zelfredzaamheid zo groot mogelijk is. Denk aan locaties dicht bij een dijk, laaggelegen gebieden en versteende oppervlaktes. De focus van dit beleidsthema ligt op de voorbereiding (dus voorafgaand aan een waterextreem) en zelfredzaamheid in geval van een dijkdoorbraak en extreme neerslag. Dit sluit aan bij de lagen waterbewustzijn en gevolgenbeperking van de meerlaagsveiligheid. Het overkoepelende doel is het bevorderen van de mate waarin inwoners, werkenden en recreanten die verblijven in het beheergebied van Waterschap Vallei en Veluwe bij een (dreigende) calamiteit zichzelf in veiligheid weten te brengen en zich voor korte of langere tijd zelf weten te redden.
Het is van belang te beseffen wat de impact van ons handelen is op onze waterbronnen. Daarbij gaat het niet alleen om weten, maar ook om doen. Het vraagt om actief waterbewust gedrag. Zodat iedereen weet wat we zelf kunnen doen bij hoog water. Maar ook hoe we kunnen bijdragen aan een gezonde leefomgeving voor nu en voor de toekomstige generaties.
Dijkgraaf Marijn Ornstein